Maar dan moeten beleidsmakers wel luisteren naar Martin en Arie Kroon, de zuinigste broers van Nederland.

Foto © Phil NijhuisFoto © Phil Nijhuis
  • Door: Joop Bouma
  • Gepubliceerd in Trouw op 4 januari 2016
  • Sinds 1992 heeft Arie Kroon meer dan 90.000 kilowattuur teruggeleverd aan het elektriciteitsnet.

    Stop de onzalige verkiezingsstunt van VVD-minister Schultz van Haegen, die de maximumsnelheid op de meeste snelwegen wil verhogen tot 130.

    De fout is dat de luchtvaart en de scheepvaart dank zij hun sterke lobby’s tijdens de VN-conferentie in Parijs zijn ontzien

Er is nu wel lang genoeg gepraat, vinden groene pioniers Arie en Martin Kroon. “Laatst was er weer zo’n congres van milieukundigen over een nieuwe duurzaamheidsagenda. Praten, praten, praten. Hou op! Alles wat we nodig hebben is inmiddels wel bedacht. We moeten nu eens een keer uitvoeren”, zegt Martin (69).

“Wat we nodig hebben is een sturende overheid”, vult broer Arie (77) aan. “Politieke daadkracht.” Martin: “De tijd van nota’s, notities en studies is nu wel voorbij.”

Ze timmeren al een tijdje aan de weg in het groene wereldje, de één wat terughoudender dan de ander. Komt door hun vader, zeggen ze beiden. Die was onderwijzer en bioloog. De oude Kroon bracht zijn vijf kinderen een diep milieubesef bij.

Rijgedrag

Ze zitten volstrekt op één lijn: er moet veel meer energie worden bespaard. Vooral Martin schrijft en praat zich suf over verduurzaming van verkeer en rijgedrag. De jurist werkte van 1986 tot 2006 bij het ministerie van milieubeheer aan beleid om het wegverkeer schoner, stiller en zuiniger te maken. Hij was nauw betrokken bij TNO-onderzoek naar de relatie tussen verbruik, emissies, verkeersdynamiek en rijgedrag. Martin Kroon ontwikkelde in de jaren ’90 Het Nieuwe Rijden. Sinds zijn pensionering is hij onvermoeibaar promotor van Het Nieuwe Rijden.

Zijn broer Arie is één van de eerste onafhankelijke energie-adviseurs. Maar bovenal uitvinder, ontwerper én bewoner van de eerste nulenergiewoning in Europa, in Woubrugge. Zonder vette subsidies bouwde hij een optimaal geïsoleerd huis met zonnepanelen, dat al 23 jaar bewezen energieneutraal is.

Zijn huis staat model voor nieuwe nulenergie-woningen. Sinds 1992 heeft Arie Kroon meer dan 90.000 kilowattuur teruggeleverd aan het elektriciteitsnet.

Er moet op korte termijn veel meer gebeuren in Nederland, vinden de broers Kroon. De partijen die in 2013 het Energieakkoord sloten, hebben deze maand hun pakket aan maatregelen al moeten bijstellen om de doelstelling (14 procent duurzame energieopwekking in 2020) nog te kunnen halen. Maar het is niet genoeg. Met slappe maatregelen halen we het niet, zeggen Arie en Martin Kroon. Dit is hun wensenlijstje:

  • Voer een CO2-belasting in voor consumenten

    Voorstel van beide broers samen. “Consumenten moeten worden belast voor de CO2 die is ontstaan bij de productie van alle goederen die zij kopen”, zegt Arie. “Of het nu om eten gaat of om gebruiksgoederen, in de prijs moet de CO2-last worden verrekend. De vervuilingskosten moeten nu echt zichtbaar worden in productprijzen. Dat levert miljarden op die gebruikt kunnen worden voor financiering van klimaatmaatregelen. De CO2-subsidies voor de industrie moeten worden afgebouwd.” Martin valt hem bij: “Ook Tesla’s moeten worden belast voor de CO2-uitstoot van de productie van deze elektrische auto’s, want netto besparen die dikke, zware auto’s geen energie. Het concept van die grote bakken dateert uit de jaren ’50. Wij zien veel meer toekomst in kleine elektrische auto’s, zoals de Smart-to-Go.”

  • Promoot Het Nieuwe Rijden opnieuw

    Stokpaardje van Martin. Het Nieuwe Rijden voor automobilisten is: bij maximaal 2000 tot 2500 toeren doorschakelen naar een hogere versnelling; rustig gas geven; rijden met een zo laag mogelijk toerental in de hoogst mogelijke versnelling; boordcomputer en cruisecontrol gebruiken; regelmatige controle van de bandenspanning en bij vorst: eerst krabben en dan pas starten. Nieuwe rijders besparen 10 tot 30 procent op brandstof en stoten dus ook minder CO2 en NOx uit. Ze rijden ook nog veiliger, zegt Kroon. De campagne voor het Nieuwe Rijden werd in 2006 wegbezuinigd, maar is juist nu broodnodig, aldus Kroon.

  • Voer overal weer maximaal 100 of 120 kilometer in

    Martin: “Stop de onzalige verkiezingsstunt van VVD-minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu), die de maximumsnelheid op de meeste snelwegen juist wil verhogen tot 130 kilometer per uur. Ik heb berekeningen gezien dat de 130-limiet een megaton aan extra CO2-uitstoot kost, dat doet de energiebesparing teniet van 400 windmolens van 2 megawatt.”

  • Zorg dat verkeer beter kan doorstromen

    Ook uit de koker van Martin Kroon. “Het Nieuwe Doorrijden, noem ik dit. Zorg door beter verkeersmanagement dat gemotoriseerd verkeer niet te veel hoeft te stoppen. Dat kan door verkeerslichten beter af te stellen en door de introductie van ‘knipper-geel’ voor fietsers, waarbij buiten de spits fiets-verkeerslichten op oranje knipperen, zodat de fietser zelf kan beslissen om over te steken als het veilig kan. Scheelt enorm in verbruik, geluidhinder en uitstoot van autoverkeer dat dan veel minder vaak hoeft te stoppen en te accelereren.”

  • Investeer in isolatie en HR-ketels in woningen en in energiebesparing en warmtekrachtkoppeling in gebouwen

    Puntje van Arie: “Warmtekrachtkoppeling – het tegelijk opwekken van warmte en elektriciteit – is een techniek die enorm rendement kan opleveren. Veel installaties liggen nu stil door de lage stroomprijzen, de hoge gasprijs of ondeskundig beheer. Energiebesparing kan ook worden vergroot met veel meer praktisch-technische kennis in de bouw, de installatiebranche en bij gebouwenbeheerders. Die kennis is nu onvoldoende.

  • Investeer veel meer in wind op land, stop met wind op zee: te duur

    Arie: “Wind op zee is drie keer duurder en minder duurzaam dan wind op land. Klachten daarover moeten serieus worden genomen, maar het gezeur over horizonvervuiling moet ophouden. Maak omwonenden mede-eigenaar van windcoöperaties, want er moeten op land nog ten minste duizend windmolens bij. Dat kan makkelijk. Er zijn in Nederland zat gebieden, zoals de Haarlemmermeer en Flevoland, waar je aan het landschap weinig kunt verpesten. Ook langs snelwegen en spoorlijnen is volop plaats voor windmolens.”

  • Pak de lucht- en scheepvaart aan

    “De fout is dat de luchtvaart en de scheepvaart dank zij hun sterke lobby’s tijdens de VN-conferentie in Parijs zijn ontzien”, vinden de broers. “In de scheepvaart kan veel CO2 worden bespaard door langzamer te varen. Europa moet beginnen met CO2-heffingen voor de lucht- en scheepvaart. Vliegen is veel te goedkoop.”